icon
آیا سوالی از ما دارید؟
مشاوره رایگان:

۰۲۱- ۸۸۶۱۴۲۵۰

دسته بندی نشده

توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی TOD

توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی TOD

توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی

TOD (Transit- Oriented Development)

توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی امروزه یکی از الگوهای توسعه مطرح در سطح جهانی است. این الگو در دهه  ۱۹۹۰توسط پیتر کالتورپ مطرح شد و خیلی زود راه خود را از حیطه نظریه به عرصه عمل طراحی شهری باز کرد. توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی درواقع الگویی از محله مسکونی بر مبنای اختلاط عملکردی در ارتباط با شبکه حمل ونقل همگانی است تا میزان وابستگی و استفاده از خودرو را کاهش دهد .(Carlton, 2007)

در ۱۹۹۳ کالتورپ تصویری از این الگوی توسعه را ارائه نمود که بر مبنای فضای متشکل از خانه های مسکونی با تراکم بالا، خرده فروشیها مجتمع های تجاری، اداری و کاربری های گوناگون تعریف میشود. در این تعریف درواقع، TOD یک محله با کاربری مختلط است که در فاصله قابل پیاده روی (ده دقیقه) از یک ایستگاه حمل ونقل قرار گرفته است و هسته محله به ترکیبی از فعالیتهای تجاری، کاربریهای مسکونی، خرده فروشی، اداری، فضاهای باز و کاربری‌های عمومی در یک محیط پیاده مدار اختصاص یافته است به گونه ای که استفاده از حمل ونقل عمومی، امکان دوچرخه سواری، پیاده روی و اتومبیل را برای ساکنین و شاغلین در حوزه محلی مربوط تسهیل مینماید .(Calthorpe, 1993)

در واقع توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی الگویی از ارتباط کاربری زمین و حمل و نقل همگانی در شهر می باشد، امری که عدم توجه به آن امروزه به عنوان یک چالش جدی در شهرهای بزرگ ما به حساب می آید؛ به نوعی که درصد بالایی از جابه جایی ها در بستر شهر، صرفاً از طریق خودرو شخصی صورت می پذیرد و عملاً استفاده از حمل و نقل همگانی، پیاده محوری و دوچرخه سواری را امری دشوار می سازد.

شعاع محدوده طراحی بر اساس امکان دسترسی پیاده به ایستگاه حمل و نقل عمومی در نظر گرفته میشود. این شعاع بسته به کارکرد ایستگاه و نوع بافت پیرامونی میتواند  ۱۶۰۰ – ۴۰۰متر در نظر گرفته شود.

اصول زیر شامل نکاتی هستند که در طراحی پهنه‌های ایستگاهی باید مورد توجه قرار گیرند:

۱-حرکت پیاده: توسعه محلات شهری بر مبنای رفت و آمد پیاده (WALKING)

-مسیر عبور پیاده باید ایمن و پیوسته باشد.
-قلمرو پیاده باید فعال و سرزنده باشد.
-قلمرو پیاده باید متناسب با شرایط آسایش اقلیمی طراحی شده باشد.

۲- استفاده از دوچرخه: اولویت‌بخشی به شبکه حمل و نقل غیر موتوری(CYCLING)

-مسیر عبور دوچرخه‌سوار باید ایمن و پیوسته باشد.
-فضای توقف و نگهداری دوچرخه باید به میزان کافی تأمین شود.
– ناوگان حمل و نقل همگانی باید فضای مناسب جهت حمل ودوچرخه را داشته باشد.

۳- ایجاد همپیوندی: ایجاد شبکه‌ای متراکم از معابر و راه‌ها (CONNECT)

-مسیرهای عبور عابر پیاده و دوچرخه‌سوار باید کوتاه، مستقیم و متنوع باشد.
-مسیرهای دسترسی عابر پیاده و دوچرخه‌سوار (به ایستگاه حمل و نقل همگانی) باید کوتاه‌تر از مسیر دسترسی اتومبیل باشد.

۴- بهره‌گیری مطلوب از حمل و نقل: مکانیابی طرح‌های توسعه در نزدیکی شبکه حمل و نقل همگانی با کیفیت و ظرفیت بالا (TRANSIT)

– شبکه حمل و نقل همگانی باید دارای پوشش کامل باشد.
-سرفاصله حمل و نقل همگانی باید متناسب با میزان تردد باشد.
– سیستم حمل و نقل همگانی باید یکپارچگی لازم را بین تمامی مُدهای حمل و نقل دارا باشد.
– امکان دسترسی پیاده به ایستگاه‌های حمل و نقل همگانی انبوه باید فراهم باشد.

۵-  ایجاد آمیختگی: طراحی بر اساس تخصیص کاربری مختلط (MIX USE)

-اختلاط کاربری‌ها و وجود عملکردهای مورد نیاز در جوار ایستگاه حمل و نقل همگانی ضروری است.
– باید امکان دسترسی ساکنان مناطق مسکونی به حمل و نقل همگانی انبوه فراهم شود به نحوی که گروه‌های کم‌درآمد مسیر سفر روزانه کوتاه‌تری داشته‌باشند.
-تامين فضاي باز به عنوان يكي از كاربري‌هاي ضروري مهم می‌باشد.

۶- تعدیل تراکم: بهینه‌سازی و هماهنگی تراکم کاربری و فعالیت و ظرفیت شبکه حمل و نقل همگانی (DENSIFY)

-تراکم نسبی فضای کار و سکونت در نزدیکی ایستگاه حمل و نقل همگانی باید بیش از نواحی همجوار باشد و در عین حال لازم است با زمینه و بافت شهری همجوار هماهنگی لازم را دارا باشد.

۷- ایجاد فشردگی: طراحی و برنامه‌ریزی شهري و منطقه‌ای بر اساس کاهش سفرهای روزانه و جلوگیری از توسعه افقی شهرها (COMPACT)

-توسعه شهری باید تا حد امکان در نواحی شهری موجود انجام شود.
– توسعه اطراف ایستگاه حمل و نقل همگانی به صورت فشرده طراحی گردد.

۸- تغییر رویکرد رايج از طراحی خودرو محور به طراحی مبتنی بر حمل و نقل همگانی(SHIFT)

– فضای متعلق به عبور و توقف خودروی شخصی باید به حداقل رسیده و حداکثر استفاده از ظرفیت معابر برای شبکه حمل و نقل همگانی انبوه بعمل آید.
معابر اطراف ایستگاه های حمل و نقل همگانی به نفع حمل و نقل عمومی طراحی گردد.

 

مزایای توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی  TOD(مأخذ: Stantec, 2012و.Tod.org)

خلق محلات مسکونی که در طول زمان ارزش سکونتی خود را حفظ کنند
واردکردن انواع جدیدی از مشاغل، خدمات و تفریحات به جامعه محلی
تقویت پیوند اجتماعی در بین افراد و گروه های جامعه محلی
ارائه طیفی گسترده از مسکن
کاهش وابستگی به خودرو شخصی و تشویق به زندگی سالم از طریق افزایش پیاده روی و دوچرخه سواری
تقویت حملونقل همگانی
تقویت و وجود نظارت اجتماعی
ایجاد مراکز جاذب جمعیت و بازده بالای اقتصادی
جلب سرمایه گذاری بخش خصوصی در کنار بخش دولتی
کاهش هزینه های حمل ونقل خانوار
فراهم کردن امکان سکونت، کار و تفریح در یک محل به واسطه وجود کاربری مختلط
سهولت دسترسی به خدمات شهری، مراکز کار و فعالیت و مراکز تفریحی-رفاهی برای ساکنین
ارتباط قوی بین شهر و مناطق پیرامون به واسطه وجود شبکه حملونقل عمومی
ایجاد فرصت و امکان احیای مراکز شهری به واسطه توسعه یکپارچه عرصه شهری

 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 − سه =